Varant

Elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki sermaye piyasası aracını ifade eder.

Varant satın alan yatırımcı ödediği bedel karşılığında bir dayanak varlığı değil, o dayanak varlığı alma ya da satma hakkını satın alır.

Varantlar yatırımcıya, dayanak varlığı önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte alma ya da satma hakkı veren ve bu hakkın nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki sermaye araçlarıdır.

Diğer bir deyişle varant, menkul kıymet haline getirilmiş opsiyonlardır.

Varantlar yatırımcıya bir hak verirken yükümlülük getirmez.

Borsa İstanbul Pay Piyasasında işlem gören türev ürün varantlar, en temel tanımı ile spot piyasa varlıklarına çok daha az değer (prim) ile yatırım fırsatı sunan menkul kıymet haline getirilmiş opsiyonlardır.

Varantların Temel Özellikleri

  • Opsiyon sözleşmelerinin menkul kıymetleştirilmesi ile ihraç edilir.
  • Borsaya kotedirler ve ihraç sonrası ikinci el piyasada işlem görürler.
  • Takası diğer menkul kıymetlerle aynıdır (T+2).
  • Türev ve kaldıraçlı finansal ürünlerdir.
  • Varantı satın alan yatırımcı yükümlülük değil, hak satın almış durumdadır.
  • İhraççının şahsi sorumluluğu altındadır ve sermaye temin etmek amacı ile ihraç edeceği bir ürün değildir.
  • Varant ihraççısı kurumun ya da anlaşmalı aracı kurumunun piyasa yapıcılığı sorumluluğu vardır. Piyasa yapıcı kurum, likit ve düzenli bir piyasa oluşmasına yönelik olarak sürekli alım-satım emri (kotasyon) vermekle yükümlüdür.

Bazı temel bilgiler şu şekilde sıralanabilir:

  • Varantlar belirli bir vadeye sahiptirler. Varanta kısa ve orta vade beklentisiyle yatırım yapılır. Varant yatırımcısının üç seçeneği vardır: Varantın süresinin sona ermesini bekleyebilir, varantı satabilir veya söz konusu varant Amerikan tipi ise vadesi gelmeden de işleme koyup kullanabilir.
  • Kaldıraç etkisi nedeniyle varant alım işlemi yapmanın piyasada lehte çalışabileceği gibi aleyhte de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi zararlara da yol açabileceği ihtimali gözönünde bulundurulmalıdır.
  • Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda yatırılan paranın tümü kaybedilebilir. Ancak risk varanta ödenen bedel ve ek olarak ödenen komisyon ve diğer ücretler ile sınırlıdır.
  • Varant alım satımına ilişkin olarak yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği ve bu analizlerde yapılan öngörülerin gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu dikkate alınmalıdır.
Ekonomi Terimler Sözlüğüne Göz Atın